انصاف و حقوق | انصاف | حقوق

در ﺑﺴﯿﺎری از روﯾﺪادﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﯾﺎ اﺣﮑﺎم دادﮔﺎهﻫﺎ ﺷﻨﯿﺪه ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﺮﺧﯽ آن را ﻋﯿﻦ ﺑﯽاﻧﺼﺎﻓﯽ ﻣﯽداﻧﻨﺪ و ﺑﺮﺧﯽ ﻧﯿﺰ از ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪﺑﻮدن آﻧﭽﻪ ﺑﻪ دﺳﺖ آورده اند را اﺑﺮاز ﺧﺮﺳﻨﺪی ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ. ﻣﺮدم ﺑﻪﻃﻮر ﻋﻤﺪه در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ (اﻧﺼﺎف ﭼﯿﺴﺖ) جملاتی ﻣﺒﻬﻢ و ﻏﯿﺮ روﺷﻦ و ﮔﺎه ﻣﺘﻀﺎد از اﻧﺼﺎف اراﺋﻪ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ، ﮔﻮﯾﺎ اﮔﺮ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﻮد اﻧﺼﺎف ﭼﻪ ﭼﯿﺰی ﻧﯿﺴﺖ آنﮔﺎه ﻣﻌﻠﻮم ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﻧﺼﺎف ﭼﯿﺴﺖ! اﯾﻦ روﯾﮑﺮد ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎی ﺷﻨﺎﺧﺖ اﺷﯿﺎء از ﻃﺮﯾﻖ اﺿﺪاد آنﻫﺎﺳﺖ.

ﻋﻨﺼﺮ زﻣﺎﻧﯽ ﯾﺎ ﺗﺎرﯾﺨﯽ، ارﺗﺒﺎط ﺧﺎﺻﯽ در ﻧﻮع ﺗﻠﻘﯽ از ﻣﻔﻬﻮم اﻧﺼﺎف دارد. ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﺎرﯾﺨﯽ، ﮐﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﺤﻮل ﯾﮏ ﻣﻔﻬﻮم را در ﺑﺴﺘﺮ زﻣﺎن ﻣﺪﻧﻈﺮ دارد، ﻏﻨﯽﺷﺪن ﺗﺪرﯾﺠﯽ ﻣﻔﻬﻮم را اﺛﺒﺎت ﻣﯽﮐﻨﺪ، درﻣﻮرد اﻧﺼﺎف، ﭼﯿﺰی ﺑﯿﺸﺘﺮ از اﯾﻦ اﺗﻔﺎق ﻣﯽاﻓﺘﺪ و ﯾﮏ روﯾﮑﺮد ﺿﺮوری و روشﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺑﻪ ﺗﺎرﯾﺦ را ﻣﻄﺮح ﻣﯽﺳﺎزد. ﻃﺒﻘﻪﺑﻨﺪی ﻣﺮاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﺗﺤﻮل ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﻣﻔﻬﻮم ﺣﻘﻮﻗﯽ ﺧﺎﺻﯽ ﻣﺜﻞ اﻧﺼﺎف، ﻣﺸﮑﻞ اﺳﺖ. اﻧﺼﺎف، ﻣﻔﻬﻮم ﺣﻘﻮﻗﯽ ﻗﺪﯾﻤﯽ و آﺷﻨﺎﺳﺖ و در ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﺴﯿﺎری از ﺟﻮاﻣﻊ وﺟﻮد دارد. اﻧﺼﺎف در ﻣﯿﺎن ﯾﻮﻧﺎﻧﯿﺎن ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺨﺸﻨﺪﮔﯽ و ﻣﺮوت و ﻧﺰد روﻣﯿﺎن، ﻣﻌﺎدل ﺑﺮاﺑﺮی اﺳﺖ. در ﺣﻘﻮق ﭼﯿﻦ، اﻧﺼﺎف ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺷﻔﻘﺖ و در ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻫﻨﺪو ﺑﻪ درﺳﺘﯽ ﻣﻌﺮوف اﺳﺖ. در ﯾﻬﻮدﯾﺖ، ﺑﻪ اﻟﻮﻫﯿﻢ، ﻋﺪاﻟﺖ و رﺣﻤﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ دو ﻧﺎم ﺧﺪاﺳﺖ اﺷﺎره ﻣﯽﺷﻮد. ﺑﺮﺧﯽ از ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ اﺳﻼﻣﯽ ﮐﻪ آﺛﺎری ﺑﻪ زﺑﺎن اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ در زﻣﯿﻨﻪ اﻧﺼﺎف اراﺋﻪ ﮐﺮده اﻧﺪ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺑﺎورﻧﺪ ﮐﻪ اﻧﺼﺎف در ﺣﻘﻮق اﺳﻼﻣﯽ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮان اﺳﺘﺤﺴﺎن ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد. ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﮕﺎرﻧﺪه، ﺑﻪﮐﺎرﮔﯿﺮی اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت ﺑﻪﺟﺎی اﻧﺼﺎف، ﻣﺤﻞ ﺑﺤﺚ اﺳﺖ ﭼﺮا ﮐﻪ در ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻓﻘﻬﯽ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪ ﮐﻪ واژه اﻧﺼﺎف در ﺣﻘﻮق اﺳﻼﻣﯽ ﺟﺎﯾﮕﺎه ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ وﯾﮋه ﺧﻮد را دارد و ﻋﻨﻮان اﺳﺘﺤﺴﺎن، اﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ را ﻧﻤﯽرﺳﺎﻧﺪ.
وی داوری را ﺑﻪ دادﺧﻮاﻫﯽ ﺗﺮﺟﯿﺢ ﻣﯽدﻫﺪ ﭼﻮن داور ﺑﻪ اﻧﺼﺎف ﻗﻀﯿﻪ ﺳﻮق ﻣﯽدﻫﺪ و ﻗﺎﺿﯽ ﺑﻪ ﻗﺎﻧﻮن ﻣﻀﯿﻖ. اﻧﺼﺎف، ﻣﺎ را ﺑﻪ ﻣﻬﺮﺑﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﺿﻌﻒ ﻣﺎﻫﯿﺖ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﺳﻮق ﻣﯽدﻫﺪ؛ ﺑﻪ ﻗﺎﻧﻮن ﮐﻤﺘﺮ از ﺑﺸﺮ ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﻪ آﻧﭽﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ، ﮐﻤﺘﺮ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺗﺎ آﻧﭽﻪ ﻣﻌﻨﺎ ﻣﯽدﻫﺪ. اﻧﺼﺎف، ﻣﺎ را ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ اﻋﻤﺎل ﻧﻈﺮ ﺷﺨﺼﯽ و ﺑﺮرﺳﯽ ﺟﺰﺋﯽ ﻧﮑﻨﯿﻢ ﺑﻠﮑﻪ ﭘﺪﯾﺪارﻫﺎ را درﮐﻞ، ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮار دﻫﯿﻢ و از ﯾﮏ ﻓﺮد ﮐﻪ ﺣﺎﻻ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ ﻧﭙﺮﺳﯿﻢ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﻧﻮع ﺑﺸﺮ ﺳﺆال ﮐﻨﯿﻢ،ﺳﻮق ﻣﯽدﻫﺪ. اﻧﺼﺎف ﺑﻪ ﻣﺎ ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺰاﯾﺎ را ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﺑﯽﺣﺮﻣﺘﯽﻫﺎ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ آورﯾﻢ، و آنﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻣﺰاﯾﺎ درﯾﺎﻓﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آنﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ اﻋﻄﺎ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ، ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ. در ﻣﺘﻮن ارﺳﻄﻮ، ﺟﻨﺒﻪ دوﮔﺎﻧﻪای ﺑﺮای او ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﯽﺷﻮد: اﻟﻒ) ﮐﺎرﮐﺮد ﺟﻨﺒﻪ ﺣﻘﻮﻗﯽ ﻓﻨﯽ آن ﺑﻪﻋﻨﻮان ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻗﺎﻧﻮن ﮐﻠﯽ ﺑﺮای ﻗﻀﯿﮥ ﺧﺎص، وﻇﯿﻔﻪای ﺑﺮای ﻗﺎﺿﯽ، ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻗﺎﻧﻮن را اﻋﻤﺎل ﻣﯽﮐﻨﺪ؛ ب) ﺟﻨﺒﻪ ﻣﺎﻫﻮی و اﺧﻼﻗﯽ آن ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻓﻀﯿﻠﺖ اﻧﺴﺎﻧﯽ، ﻣﺸﺘﺮک ﺑﺎ ﻫﻤﻪ اﻧﺴﺎنﻫﺎ، ﺑﻪﻋﻨﻮان وﯾﮋﮔﯽ و ﻣﺸﺨﺼﻪ ﺑﺸﺮﯾﺖ ﻓﺮاﻣﯽﺧﻮاﻧﺪ.
ﺑﺮاﺑﺮی، ﺣﻖ، ﺑﺮدﺑﺎری و ﺷﻔﻘﺖ و ﺑﺮﺧﯽ ﻣﻮارد ﻣﺸﺎﺑﻪ دﯾﮕﺮ را در اﻇﻬﺎرﻧﻈﺮﻫﺎی ﺣﻘﻮقداﻧﺎن ﻣﺨﺘﻠﻒ ﯾﺎ در ﺗﺤﻠﯿﻞﻫﺎی ﻗﻀﺎت در رﺳﯿﺪﮔﯽ ﺑﻪ ﻣﺼﺎدﯾﻖ ﻣﻌﯿﻦ در ﺳﻄﺢ داﺧﻠﯽ ﯾﺎ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ و در ﻋﺒﺎرتﭘﺮدازی اﺳﻨﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ و ﻣﻘﺮرات ﻣﻮﺿﻮﻋﮥ ﻣﺘﻨﻮع ﻣﯽﺗﻮان ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮐﺮد. در ﺧﺼﻮص ﻫﺮﯾﮏ از ﮐﻠﯿﺪواژهﻫﺎی ﯾﺎدﺷﺪه، ﺑﺤﺚ های ﻧﻈﺮی ﻣﻔﺼﻠﯽ از دﯾﺮﺑﺎز اﻧﺠﺎم ﺷﺪه و ﺑﻌﻀﺎً ﻣﮑﺎﺗﺐ ﻓﮑﺮی ﻣﺘﻨﻮﻋﯽ درﻣﻮرد ﻧﻮع ﻧﮕﺮش ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻧﯿﺰ ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ؛ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﺗﻮان اﯾﻦ ﺗﮑﺜﺮ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت را در ﺣﯿﻄﻪﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻓﻠﺴﻔﻪ، ﻣﻔﻬﻮم، ﮐﺎرﮐﺮدﻫﺎ و آﺛﺎر ﺣﻖ ﯾﺎ ﺑﺮاﺑﺮی ﯾﺎ ﻋﺪاﻟﺖ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮐﺮد. ﻓﺎرغ از ﺑﺤﺚﻫﺎی ﻧﻈﺮی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻫﺮﯾﮏ از ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﯾﺎدﺷﺪه، اﯾﻦ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ﮐﻪ در ادراک اﻧﺼﺎف ﯾﺎ اﻋﻤﺎل آن در ﺣﻘﻮق، ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻻﺟﺮم در ﻣﻮاردی اﻧﺼﺎف ﺑﺎ ﺑﺮﺧﯽ از اﯾﻦ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ، ﻫﻤﻨﺸﯿﻨﯽ، ﻫﻢﭘﻮﺷﺎﻧﯽ و ﻫﻢاﻓﺰاﯾﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ و اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﻨﻄﻘﯽ و ﺗﻮﺟﯿﻪﭘﺬﯾﺮ اﺳﺖ. ﻟﺬا ﺑﺎﯾﺪ از ﻣﺮزﺑﻨﺪیﻫﺎی ﺗﻮﻫﻤﯽ ﭘﺮﻫﯿﺰ ﮐﺮد. ﺑﺮای درک ﺑﻬﺘﺮ ﻣﻮﺿﻮع و ﻇﺮاﯾﻒ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺤﻠﯿﻞ آن در ﺣﻘﻮق، ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت زﺑﺎنﺷﻨﺎﺳﯽ و ﺟﺎﻣﻌﻪﺷﻨﺎﺳﯽ ﻧﯿﺰ ﻧﯿﺎز اﺳﺖ.



دانلود مطلب:
لینک کوتاه مطلب: https://vakilp1.com/?p=4645

ما را در تلگرام دنبال کنید

دفتر وکالت شاهین قیصری

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارید

avatar
wpDiscuz
دفتر وکالت شاهین قیصری
مشاوره حقوقی رایگان
دفتر وکالت ما با وجود وکیل پایه یک دادگستری و تجربه فراوان در عرصه حقوقی، کیفری، خانوادگی و ملکی میتواند به عنوان مشاور حقوقی در کنار شما عزیزان باشد. شما در کنار ما میتوانید از مشاوره رایگان و حق الوکاله شرایطی بهرمند شوید. مشاوره در این دفتر وکالت رایگان بوده، و شما عزیزان میتوانید بصورت تلفنی و آنلاین از وکیل پایه یک دادگستری ما، آقای شاهین قیصری مشاوره بگیرید. جهت مشاوره حضوری تماس گرفته و نوبت خود را رزرو نمایید. پس با ما تماس بگیرید ...
دفتر وکالت شاهین قیصری
دفتر وکالت شاهین قیصری
دفتر وکالت شاهین قیصری